Kabristanda yapılmaması gerekenler:

Müslim’den rivâyet edildiğine göre:

″Kabirlerin üzerine oturmayınız ve onlara (doğru) namaz kılmayınız.″²⁶⁵

Deylemi’nin rivâyetinde:

Bilhassa kabristana bevl etmekten (idrar yapmaktan) sakınınız. Çünkü o, Bars (baras, alacalık) illeti getirir.²⁶⁶

Bezzaziye kitabında diyor ki:

Kabristandaki yeşil otları koparmak mekruhtur. Çünkü bu otlar Allah’ı tesbih eder. Bu tesbihler meyyitin (ölünün) azabtan kurtulmasına yarar. Meyyit bu tesbihlerle rahat eder.

Hadis-i Şerif:

عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللّٰهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ مَرَّ بِقَبْرَيْنِ يُعَذَّبَانِ فَقَالَ إِنَّهُمَا لَيُعَذَّبَانِ وَمَا يُعَذَّبَانِ فِي كَبِيرٍ أَمَّا أَحَدُهُمَا فَكَانَ لَا يَسْتَتِرُ مِنْ الْبَوْلِ وَأَمَّا الْآخَرُ فَكَانَ يَمْشِي بِالنَّمِيمَةِ ثُمَّ أَخَذَ جَرِيدَةً رَطْبَةً فَشَقَّهَا بِنِصْفَيْنِ ثُمَّ غَرَزَ فِي كُلِّ قَبْرٍ وَاحِدَةً فَقَالُوا يَا رَسُولَ اللّٰهِ لِمَ صَنَعْتَ هَذَا فَقَالَ لَعَلَّهُ أَنْ يُخَفَّفَ عَنْهُمَا مَا لَمْ يَيْبَسَا (خ عن ابن عباس)

Resûlullah Sallallâhu aleyhi ve sellem azap olunan iki kabre uğradı ve şöyle buyurdu: ″Bu ikisi azap görüyor. Bu ikisi işlemiş oldukları büyük bir günah sebebiyle azap görmüyor. Bu ikisinden biri bevlinden sakınmazdı. Diğeri ise insanlar arasında laf taşırdı. Sonra Resûlullah Sallallâhu aleyhi ve sellem, taze bir hurma dalı aldı ve bunu ortadan ikiye böldü. Sonra her bir kabre bunlardan birini dikti. ″Yâ Resûlallah! Niçin böyle yaptın?″ diye sordular. Resûlullah Sallallâhu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: Bu dallar yaş kaldığı müddetçe, bu iki kabir sahibinin azâbının hafiflemesini ümit ederim.″²⁶⁷

Bilal Babam; kabrin üstünde çalı türü bitkilerin büyümesini iyi görmedi. Sebebini sordular:

Kuş gelir içine girer, yuva yapar, pislik atar. Kabrin başucuna ağaç dikmeyi de iyi görmedi. Ağacın üzerine kuş konar, kuş o kabrin üzerine pislik atar ve ayrıca ağacın kökü kabre girerek kabre zarar verir. Bunun dışında kabrin etrafında yeşillik ne kadar çok olursa o kadar iyidir. Otlar orada yatan ölü için istiğfar çeker. Bunu da ölüler duyar; bu otları koparmak iyi değildir.

Kabristanlığın bulunduğu bölge halkına en fazla rızık darlığı getiren hususlardan birisi de, kabristanın etrafının duvarla çevrili olmamasıdır. Böyle olmazsa hayvanlar kabristanın içine girer, tepeler, pislik atar, bu da rızık darlığı getirir. Kabristanın etrafının çevrili olması halinde içinde ot biter, onlarda istiğfar edince hem ölülerin günahının af olmasına, hem dirilerin rızıklarının genişle-mesine faydası olur.

Resûlullah Sallallâhu aleyhi ve sellem şöyle buyurmuştur:

لَأَنْ يَجْلِسَ أَحَدُكُمْ عَلَى جَمْرَةٍ فَتُحْرِقَ ثِيَابَهُ فَتَخْلُصَ إِلَى جِلْدِهِ خَيْرٌ لَهُ مِنْ أَنْ يَجْلِسَ عَلَى قَبْرٍ. (د ن ه عن ابى هريرة)

″Yemin ederim ki, sizden birisinin vücudunun yakıcı bir ateş parçası üzerinde oturması, onun bir kabir üzerinde oturmasından kendisi için daha iyidir.″²⁶⁸

Yine Peygamberimiz Sallallâhu aleyhi ve sellem şöyle buyurmuştur:

لَأَنْ أَمْشِيَ عَلَى جَمْرَةٍ أَوْ سَيْفٍ أَوْ أَخْصِفَ نَعْلِي بِرِجْلِي أَحَبُّ إِلَيَّ مِنْ أَنْ أَمْشِيَ عَلَى قَبْرِ مُسْلِمٍ وَمَا أُبَالِي أَوَسْطَ الْقُبُورِ قَضَيْتُ حَاجَتِي أَوْ وَسْطَ السُّوقِ. ( ه عن عقبة بن عامر)

″Yemin ederim ki, bir ateş parçası veya bir kılıç üzerinde yürümem veyahut ayakkabımı ayağımla dikmem bir Müslümanın kabri üzerinde yürümemden bana daha sevimlidir. Kabirlerin ortasında abdestimi bozmam ile çarşının ortasında bozmam arasında (çirkinlik açısından) bir fark yoktur.″²⁶⁹

Hürmet kasdı ile de olsa, mezarlara el sürmek, taş ve sandukasını öpmek, veya mezar üzerine uzanıp yatmak doğru bir hareket değildir. Zîrâ bu nevi hareketler diğer din mensuplarının hareketi olarak bilinmek-tedir.

Kabirler üzerine mum dikmek, bid’attır. Bid’ata tevessül etmek ise günahtır.²⁷⁰

Beyhakî’nin rivâyet ettiği bir hadis-i şerif’te şöyledir: ″Kabirleri görüp tefekkür edip muttali olunuz. İbretle kıyameti tezekkür ediniz.″

Öyle ise, düşünmek, ibret almak ve kalan ömrümüzü faydalı yolda harcamak, bize düşen görev olmalıdır.

Mezar taşlarına fotoğraf koymak, bez bağlamak veya buket çiçek yaparak kabrin üzerine koymak dinimizde yeri olmayan adetlerdir.

Kin ve garazını yenemeyen, insanlıktan nasibini alamayan zavallıların, kabir üzerine idrar boşaltması veya pislik dökmesi gibi akla gelmeyen hareketlerde bulunmak, dinimizde haramdır.

---